Nuri DEMİRAĞ Kimdir ?

Nuri Demirağ, Mühürzâde Mehmed Nuri Bey olarak da bilinen ünlü bir Türk iş adamı ve siyasetçidir. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları'nın inşaatının ilk müteahhitleri arasında yer alan Demirağ, çok sayıda başarılı çalışmaya imzasını atmıştır.

 

Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra istifa etti

1910 senesinde Maliye Bakanlığı tarafından düzenlenen sınavı kazanarak maliye memuru olan iş adamı, Beyoğlu Gelirler Müdürlüğü'ne atandığı için İstanbul'a taşındı. Maliyenin her kademesinde görev yapan Nuri Demirağ, bir yandan da gece derslerine katılarak yüksek öğrenimini tamamladı. 1918 senesinde maliye müfettişi olan iş adamı, Birinci Dünya Savaşı'nın ardından görevinden istifa etti.

 

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk demiryolu müteahhidi

Kurtuluş Savaşı'nın ardından ulaşım sorunlarına el atılan Türkiye Cumhuriyeti'nde yedi kilometrelik bir kısım için açılan ihaleye dahil olan Mehmet Nuri Bey, düşük bir ücret karşılığında bu işi üstlendi. Ardından kardeşini de kendisine ortak eden iş adamı, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk demiryolu müteahhidi oldu. Samsun ile Erzurum, Sivas ile Erzurum ve Afyon ile Dinar hatlarını kapsayan 1012 kilometrelik demiryolunu bir yıl gibi oldukça kısa bir sürede tamamlamayı başaran Nuri Bey, 1934 senesinde Atatürk tarafından verilen Demirağ soyadına layık görüldü.

Nuri Demirağ'ın Uçak Üretim İşine Girişi

Benden bu millet için bir şey istiyorsanız en mükemmelini istemelisiniz. Mademki bir millet tayyaresiz yaşayamaz öyleyse bu yaşama vasıtasını başkalarının lütfundan beklememeliyiz. Ben bu uçakların fabrikasını yapmaya talibimdiyerek uçak yapım işine gireceğini ifade eder. Yine aynı yıllarda yapmış olduğu başka bir konuşmasında da Demirağ, “Göklerine hâkim olamayan milletlerin akıbeti felaket olacağına katiyen kaniyim. Bunun içindir ki, göklerine hâkim olmayan milletler yerlerde sürünmeye, yerin dibinde çürümeye mahkûmdursözleriyle yeni faaliyet alanını da belirler. Nuri Demirağ’ın tayyare fabrikası kurma fikrini öncelikle dönemin Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak’a yazmış olduğu bir mektupla arz etmiş olduğu anlaşılmaktadır. Çakmak, mektuba verdiği cevapta “Memleketimizdeki hava sanayine yardım hususunda gösterdiğiniz vatandaşlık duygusu, şayanı takdirdir. Bu iş, büyük mali fedakârlıklara ihtiyaç gösterdiğinden bu uğurdaki maddi ve manevi azminizden de sizi tebrik ederim. İstanbul’da ki etüt atölyesiyle Divrik’de ki tayyare fabrikasının açılarak faaliyete geçmesini dilerim, saygılarımla diyerek teşebbüsü desteklemiş ve hemen arkasından Nuri Demirağ’a gönderilen ikinci mektupla bu alanda çalışmasına müsaade edildiği belirtilir.

 

Sivas milletvekili oldu

1945 senesinde Millî Kalkınma Partisi’ni kuran fakat meclise giremeyen Nuri Demirağ, 1954 seçimlerinde ise adaylığını Demokrat Parti'den gerçekleştirdi. Sivas milletvekili olmayı başaran siyasetçi; şehirde çölleşmeyi önleme, tarım, hayvancılık, köprüler, limanlar ve enerji ile barajlar gibi konularda çalışmalar yaptı. 1957 senesinin 13 Kasım tarihinde şeker hastalığı nedenle hayatını kaybeden ünlü iş adamı, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.